Mantelzorg
Heb je de zorg voor en zorgen om een ander?
Mantelzorg is langdurige (onbetaalde) zorg voor een familielid of een bekende. Het gaat verder dan de normale hulp.
Als mantelzorger sta je altijd klaar voor een ander. Soms is het nodig is om de zorg(en) te kunnen delen. En vooral ook voor jezelf te leren en blijven zorgen.
vorm en taken
relatie
Mantelzorg betekent zorgen voor iemand die door ouderdom, een ziekte of beperking hulp of ondersteuning nodig heeft. Dat kan voor een familielid zijn of iemand die verder van je af staat. Je gaat een weg op waarvan je niet weet waarheen die zal leiden en hoe lang je deze zult gaan bewandelen.
tijdelijk of langdurig
De zorg begint vaak met één of enkele taken. Soms komt daar steeds meer bij. Gaandeweg is er een steeds groter beroep op mantelzorger nodig. En het komt voor dat het leven grotendeels door mantelzorg in beslag wordt genomen. Voor lange tijd. Afbouwen of stoppen is gelet op de relatie moeilijk of onmogelijk.
taken
De zorg kan bestaan uit boodschappen doen, huishoudelijk taken verrichten, administratie en financiën doen, de zorgsituatie begeleiden, eten verzorgen, persoonlijke verzorging, medische taken, klusjes doen, verzorging van huis en tuin, vervoer en onderhouden van sociale contacten samen met de zorgvrager.
levensfasen
Mantelzorg komt voor in verschillende leeftijdsfasen. Al op zeer jonge leeftijd (zieke ouder), als volwassene (kind met beperking) of op oudere of gepensioneerde leeftijd (hulpbehoevende partner).
impact
Het verrichten van mantelzorg heeft vaak een grote invloed op het leven van de zorgverlener. Mantelzorg heeft een uitwerking op meerdere levensdomeinen.
praktische zaken
Beschikbare tijd kan maar één keer worden besteed. Door mantelzorg is er minder tijd is voor eigen huishouden, woning en tuinonderhoud. Mantelzorg kan ook de eigen financiële situatie veranderen.
werk
Mantelzorg vindt veelal plaats naast betaald werk. Het kan werk beïnvloeden of bemoeilijken. Soms kan het delen met collega’s, aanpassingen op het werk of (verlof)regelingen tijdelijk uitkomst bieden. In enkele gevallen is het onvermijdelijk tijdelijk minder te gaan werken.
sociaal leven
Mantelzorg heeft effect op andere bezigheden of activiteiten. Het gaat soms ten koste van het onderhouden van eigen sociale contacten.
lichamelijk en geestelijk welzijn
Het kan leiden tot gevoelens van verdriet, angst teleurstelling, maar ook bijvoorbeeld boosheid en onmacht. Er kan een vorm van neerslachtigheid en gebrek aan levensvreugde ontstaan. De emotionele impact kan ook leiden tot lichamelijke klachten.
verlies
levend verlies
De zorgvrager heeft niet voor niets jouw hulp en ondersteuning nodig. Na verloop van tijd kan de zorgvraag toenemen. Omdat de situatie in stappen of zelfs hoog tempo verder achteruit zal gaan. En dat doet ook veel met jezelf. Een afnemende gezondheid, met alle beperkingen en aftakeling is, is een vorm van afscheid nemen. Afscheid nemen van vele zaken die niet meer mogelijk zijn. Een steeds verder inleveren. Dit is een vorm van verlies. En verlies is de keerzijde van liefde. Omdat er een connectie is, heeft dit een rouwproces tot gevolg. Ook als is de zorgvrager nog in leven.
Met betrekking tot mantelzorg speelt het ook vooral bij een progressieve ziekte, na een ongevallssituatie, bij de zorg voor dementerende en in de palliatieve fase. Meer hierover is te vinden op de pagina Verlies.
ondersteuning
overbelasting
Veel mantelzorgers lopen er tegenaan dat het moelijk is om de zorg vol te houden. Dat betekent dat mantelzorg niet goed meer te combineren is met andere zaken en overbelasting kan ontstaan.
hulp vragen
Soms is er hulp van derden nodig om te kunnen blijven mantelzorgen. Dat is een teken van kracht en zelfbescherming. De zorgverantwoordelijkheid kan dan worden gedeeld. Er zijn verschillende hulpbronnen waarop een eventueel beroep mogelijk is.
- familie, vrienden en kennissen
- gemeente of welzijnsorganisatie
- mantelzorgmakelaar
- respijtzorg
eigen leven
zelfzorg
Naast de zorg voor een ander, is het van essentieel belang om tijd en aandacht aan jezelf te blijven besteden. Mantelzorg is alleen vol te houden als je zelf niet alleen maar energie wegbrengt, maar ook energie kunt halen uit de dingen die voor jou belangrijk zijn. De enige die daarvoor kan zorgen ben je zelf. Soms is er hulp van buitenaf nodig om juist dat te leren.
fysieke & emotionele klachten
Heb je lichamelijke en/of emotionele klachten of te weinig energie? Een holistische aanpak kan verlichting brengen.
De oorzaak van de klachten wordt opgespoord en behandeld. Op deze manier is (zelf)heling mogelijk.
Energetische behandeling (Reiki) kan blokkades opheffen en zorgen voor nieuwe energie.
inzicht
Het kan heel verhelderend zijn om concreet in beeld te hebben hoeveel tijd beschikbaar is en waaraan deze wordt besteed. Zo wordt duidelijk waar er verandering of nog verbetering in de huidige situatie mogelijk is.
vrije tijd en hobby
Ieder mens heeft tijd en ruimte nodig om energie op te doen. Juist ook om mantelzorg te blijven volhouden. We kunnen energie krijgen van vrije tijd, naar buiten gaan, hobby’s, sportieve activiteiten of bijvoorbeeld een vorm van vrijwilligerswerk.
grenzen stellen & wensen uiten
Inzicht in de eigen situatie maakt het mogelijk om zonodig grenzen te stellen. Daarnaast is het van belang om eigen wensen en behoeften te kennen. Dit biedt aanknopingspunten om eigen ruimte te bewaken en te behouden.
sociale contacten
Het contact met andere mensen brengt meestal nieuwe inspiratie en energie. Het is belangrijk om hieraan tijd te blijven besteden. Ook al is het minder dan eerst of kan dit alleen in een aangepaste vorm.
op je bord | ondersteuning
Soms is het wenselijk om te ontdekken waar je nu staat. Wil je jouw (mantelzorg)situatie in kaart brengen? Wil je leren grenzen stellen en bewaken en hoe je bij jezelf kunt blijven? Ga voor één-op-één begeleiding naar www.inadeweerdt.nl
na mantelzorg
Er komt een moment dat mantelzorg ook weer zal eindigen. Dat is een nieuwe fase waarin dat er veel in jouw leven gaat veranderen. Er komt weer tijd beschikbaar. Die kun je op een andere manier gaan invullen. Hoe en waarmee is soms een hele klus. Omdat mantelzorg niet alleen jouw leven, maar ook wie je bent heeft veranderd. Een nieuwe invulling vinden is een (groei)proces. Mogelijk zijn er zaken waar lange tijd geen ruimte voor was, bezigheden die je hebt gemist. Of het is nog een groot vraagteken hoe je verder wilt gaan. Dan is een diepgaande heroriëntatie nieuwe inzichten brengen.
nieuwe (levens)invulling
Heb je een pittige tijd van zorgen achter de rug? Wil je nu onderzoeken hoe je de tijd voor jezelf wilt gaan besteden?
In een persoonlijke coachtingstraject krijg je duidelijkheid over wat er voor jou in deze nieuwe fase belangrijk is.